Зошто Божиќ не го слават сите во ист ден?

Многу христијански верници во светот го слават Божиќ според Грегоријанскиот календар на 25 декември, додека пак помал дел од христијаните Божиќ го празнуваат на 7 јануари, според Јулијанскиот календар.

Грегоријанскиот или „нов‟ календар е наречен по папата Гргур 13, кој го вовел со папска була во 1582 година. Тој календар веднаш го прифатиле Италија, Полска, Португалија и Шпанија, а набрзо и останатите католички земји.

Протестантските земји го прифатиле Грегоријанскиот календар многу подоцна, а православните дури во 20 век. Меѓутоа, Јулијанскиот календар кој го вовел Јулије Цезар во 46 година пред новата ера и кој од Грегоријанскиот се разликува за 13 дена, и денес го користат некои национални православни цркви, меѓу кои се српската, црногорската и македонската.

Божиќ според Јулијанскиот календар на 7 јануари го слават и руската и грузиската православна црква, Ерусалимската патријаршија, Коптите и некои манастири на Света гора во Грција.

Новиот календар го прифатија грчката, романската, бугарската православна црква, но тие не го прифатија грегоријанскиот календар, туку ревидираниот или реформиран Јулијански календар, по предлог на научникот Милутин Миланковиќ.

Календарот на Миланковиќ настанал во 1923 година. Со него за многу православни цркви е прекинат 340 години расчекор меѓу Јулијанскиот и Грегоријанскиот календар, кој во меѓувреме стана меѓународен календар. Календарот на Миланковиќ важи за попрецизен од Грегоријанскиот бидејќи според него до 2800 година не би дошло до никакво разидување со стариот календар.

Според Грегоријанскиот календар, сегашната разлика од 13 дена во однос на Јулијанскиот, во 2100 година би се зголемила на 14 дена. Разликата меѓу двата календари е во тоа што Грегоријанскиот има 97 престапни години во секои 400, а Јулијанскиот има 100.

Според Јулијанскиот календар, престапна е секоја четврта година, додека со Грегоријанскиот календар е воведено т.н. секуларно правило во кое годините деливи со 100 се секуларни т.е. обични години, освен ако се деливи со 400, кога се престапни.

Така на пример, 1700, 1800, 1900 и 2100 година се престапни според Јулијанскиот, а обични според Грегоријанскиот календар.